Programma GROU2018

Grou zal het gehele culturele jaar 2018 in het teken staan van de Halbertsma’s en cultuur. Met een gevarieerd programma, voor elk wat wils. Met o.a. Gabe Skroar, een groot locatietheater/iepenloftspul met daarnaast lezingen, een ontbijt op het starteiland, een expositie, diverse optredens, een boek en nog veel meer. Dit alles met als thema de vier broers Halbertsma, iconen van de Friese taal en cultuur.

Opening Halbertsmajaar

Zondag 14 januari 2018 is de opening van het Halbertsmajaar. In de Sint Piterkerk, met een algemene, doch verrassende lezing over de gebroeders Halbertsma en hun culturele invloed. De lezing zal gegeven worden door Alpita de Jong. Muziek zal verzorgd worden door het trio Hein Jaap Hilarides, met moderne liederen uit de Rimen en Teltsjes. Hilarides is kenner van de Halbertsma-muziek.

RUR yn Grou

Op onnavolgbare wijze interviewt gastheer Freark Smink bijzondere Halbertsmagasten in RUR. Op een zondagochtend in het Theehuis. Meer info volgt.

Klink den, in dawerje fier yn it roun
Dyn âlde eare, o Frysce groun. Justusz

De nuvere wrald fan Gabe Skroar

Lezing over de culturele invloed (en nog veel meer) van de Halbertsma’s bij de Stifting Grou. Dit met een knipoog naar vandaag. Humor, informatie en muziek zullen de boventoon voeren. Spreker de inmiddels Halbertsma deskundige en Grouster onder de Grousters, Eddy van der Noord.

Halbertsma ontbijt

Zaterdag 12 mei 2018 varen ruim 300 mensen ‘s ochtend om half vijf naar het het starteiland in het Pikmeer. Daar staat een Halbertsma-ontbijt voor hen gereed. Het eten wordt opgefleurd met een aantal culturele activiteiten, met onder andere cabaret en muziek.

Het iepenloftspul Gabe Skroar

In de maand juni zal op de mooiste locatie van Grou het Iepenlofspul Gabe Skroar opgevoerd worden. Locatietheater en visueel spektakel.

Gabe Skroar heeft het zwaar met de gebroeders Halbertsma. Had hij nu maar nooit aan hun vader en moeder beloofd dat hij op hen zou passen. Dat hij in de gaten zou houden dat het goed met hen ging. Dat hij zijn best zou doen om hen bij elkaar te houden. Waarom blijven zij dan ook niet gewoon in Grou? Waar het leven weldadig en overzichtelijk is. Waar zij elkaar elke dag kunnen ontmoeten?

Gabe Skroar speelt met het thema van Culturele Hoofdstad 2018. Gabe Skroar heeft de opdracht een gezonde mienksip te maken van de vier Gebroeders. Maar dat zijn ‘Kikkerts yn in kroade’: een behoudende koopman, een doordrammende ondernemer, een afstandelijke analyticus en een man die bijna aan het leven ten onder gaat. Wat verbindt deze mensen tot een gemeenschap? Huwelijk, reizen, feest, even is er verbinden tussen de personages. Maar absoluut verbonden zijn de mensen pas bij de dreiging van armoede en gebrek en in de dood.

Wereldburgers uit Grou

In de maand juni vier lezingen over de Europese invloed van de Halbertsma’s. Met elke keer een inleidende lezing van drie kwartier tot een uur door Alpita de Jong en na de pauze nagesprek met de gasten uit diverse disciplines die in de lezing aan de orde zijn geweest.

De lezingen zullen gaan over: de Halbertsma’s en hun reis en verblijf in (1) Heidelberg/Frankfurt (Eeltje en Joast), (2) Londen/Newcastle (Tjalling en Joast), (3) Rome en Napels (Joast en zoon Tjalling) en (4) Ierlân (Joast en zoon Tjalling).

De nagesprekken zullen gaan over (1) taal en medische wetenschap, (2) handel en ondernemerschap, (3) klassieke cultuur en politiek, en (4) industrie, ingenieurs en onderwijs. In de gesprekken zullen wij zoeken naar de verbinding tussen het lokale en het Europese.

Mingd Koar sjongt Halbertsma

De Halbertsma liedjes, vertolkt door het Mingd Koar uit Grou. Dit eenmalige, bijzondere optreden vindt plaats op het Halbertsm’s plein.

Afsluiting van het Halbertsmajaar

In december zal het Halbertsmajaar afgesloten worden met een speciale activiteit. Meer info volgt.



De gebroeders Halbertsma

Ondernemend waren ze. Onderhoudend ook. Een avond bij de Halbertsma’s en je had verhalen gehoord waar je weer een jaar mee vooruit kon. De houtkoopman niet trouwens, dat was geen verteller. Maar de andere drie konden er wat van. Ze hadden iets te vertellen, die Halbertsma’s, dat is duidelijk. In het Nederlands en in het Fries, en zo nu en dan in het Frans, Engels of Latijn. Ze hebben ons ook nu nog iets te zeggen, deze wereldburgers uit Grou.

Rimen en teltsjes

De Friese gedichten en vertellingen van de Halbertsma’s waren een inspiratiebron voor toneelschrijvers, zangers, taalliefhebbers, en nieuwe generatie dichters. En voor uitgevers. In 1871 verscheen bij de uitgever van Joost de eerste uitgave van de Rimen en Teltsjes waarin het werk van Joost en Eeltje verzameld was. Maar toch werd niet alles opgenomen. Ook dat van Tjalling ontbrak nog. Er verschenen steeds nieuwe, completere, uitgaven van de Rimen en Teltsjes, wel tien verschillende edities in 150 jaar.

De lapekoer fan Gabe Skroar

Het begon in 1822 met een uitgave ‘voor vrienden’: een piepklein boekje met maar zes gedichten en versjes en wat korte prozateksten. Allemaal in het Fries. De gedichten waren van Eeltje, maar Joost gaf ze uit alsof het de verzen waren van een allang overleden kreupele kleermaker, Gabe. Die Gabe Skroar werd de hoofdpersoon van verhalen die in de tweede en derde Lapekoer terechtkwamen, met nieuwe gedichten en liedjes. Het boek viel op vanwege de taal en de stijl. Tot ver buiten Friesland.

De Hout-fabriek

De Houtfabriek Halbertsma is in 1891 gesticht door Hidde Binnert Halbertsma en Pieter Goslik Halbertsma, een zoon en kleinzoon van Binnert Halbertsma. Drijfveer was immer een sociaal gevoel voor het personeel en de Grouster gemeenschap. Gekoppeld aan een ondernemende en verstandige handelsgeest. In de jaren zestig van de vorige eeuw waren er ruim 800 personeelsleden. Halbertsma was een bedrijf met een enorme economische en sociale invloed in Grou.

Joost Halbertsma (1789-1869)

Joost Halbertsma was ‘geneesheer van de ziel’ – dominee dus. Hij maakte naam als geleerde op het gebied van de oude talen en de moderne dialecten. Hij verdiepte zich in van alles en nog wat: van de ontwikkeling van het boeddhisme in India, de weefindustrie, geldontwaarding, de levens en het werk van staatsmannen en geleerden uit de 18e en 19e eeuw, tot de politieke betrekkingen tussen verschillende Europese landen. Tresoar en het Fries Museum hebben aan hem hun bestaan te danken.

Tjalling Halbertsma (1792-1852)

Tjalling Halbertsma was internationaal boterkoopman en handelde ook wel in kaas en vlees. Behalve een succesvol ondernemer, die er een eer in stelde zijn Grouwster concurrent De Vries te slim af te zijn, had Tjalling altijd de nijsgjirrichste projecten om de mensheid te vermaken en te verlichten. Hij had een voorkeur voor papierwerk dat populair was bij mensen die weinig geletterd waren: kinderprenten, gezongen nieuwjaarswensen, waarzeggersbriefjes… dingen die hij gemakkelijk door de wereld kon laten wandelen.

Binnert Halbertsma (1795-1847)

‘een groten kop die hij eniglijk op den handel liet werken’, aldus zijn broer Joost. De nummer drie van de gebroeders Halbertsma was geen dichter of schrijver, en ook geen grappenmaker. Hij was koopman. Eerst in hoepels voor om de boterkuipen, en later in kuiphout. Zijn zoon Hidde Binnert zou de handel in hout voortzetten. Samen met diens zoon, Pieter Goslik, was Hidde Binnert de oprichter van de bekende Halbertsma Houtfabriek.

Eeltje Halbertsma (1797-1858)

Eeltje was een ‘zamenstel van tegenstrijdigheden’. Een kundige arts, een groot drinker, een gevoelige dichter, en een ruwe grappenmaker. Eeltje was geliefd als dokter omdat hij alles voor zijn patiënten over had en ze geen geld uit de zak klopte als dat er niet was. Zijn Friese verzen gingen als een lopend vuurtje door de verschillende Friese dorpen. Hij schreef en sprak op bijeenkomsten. Hij liet mensen nadenken, maakte grappen en spaarde niemand. Ook zichzelf niet.



Een groep zeer enthousiaste vrijwilligers en professionals.

De Stichting Gabe Skroar is verantwoordelijk voor de organisatie van het Halbertsmajaar. Het Halbertsmajaar zal voor het overgrote deel met vrijwilligers gerealiseerd worden. Inmiddels is er al een grote groep enthousiaste vrijwilligers aan de slag. In de aanloop naar 2018 zullen inwoners van Grou, jong en oud en ook het verenigings- en bedrijfsleven gevraagd worden mee te werken aan dit Grouster evenement. Om klinke & daverje tot een succes te maken, zal daarnaast een beroep gedaan worden op professionals.

  • Geert Teitsma

    Voorzitter

  • Geert Tichelaar

    Penningmeester

  • Margje de Jong

    Secretaresse

  • Eddy van der Noord

    Culturele activiteiten

  • Gooitzen Boonstra

    Financiën

  • Aukje Holtrop

    Pr en marketing